Job, roman over een eenvoudig man

 

Joseph Roth

 

Het bijbelboek Job handelt over een vroom, rechtvaardig en welgesteld man die door God zwaar op de proef gesteld wordt. Armoede, ziekte en dood van zijn kinderen treffen hem. Hij ziet de zin van zijn lijden niet in en klaagt God aan, maar herroept uiteindelijk zijn woorden en wordt door God rijkelijk beloond voor zijn geloof en vertrouwen.

Joseph Roth (1894-1939) schreef met Hiob, Roman eines einfachen Mannes (1939) een moderne tegenhanger van het oude bijbelboek. De hoofdpersoon Mendel Singer woont als godsdienstleraar in een Russisch stadje met zijn vrouw en kinderen. Hij wordt zwaar op de proef gesteld door het ongeluk van zijn kinderen: de twee oudste zoons moeten in de Eerste Wereldoorlog naar het front, de dochter vrijt met niet-joodse kozakken en de jongste zoon is invalide. Mendel Singer hoopt aan verder ongeluk te ontkomen door naar Amerika te emigreren, maar ook daar achtervolgt hem het ongeluk, waardoor hij zijn geloof in God verliest. Uiteindelijk krijgt zijn leven een gelukkige en dramatische ontknoping, waarvan ik de details hier niet wil verraden, behalve dat muziek er een grote rol in speelt. Terwijl iedereen overtuigd was en is van de kwaliteit van Hiob, liepen de meningen over de ontknoping al direct na verschijning uiteen en zelfs Roth veranderde na een paar jaar van mening over zijn eigen roman.

Gebruikt is de uitgave Hiob. Roman eines einfachen Mannes. Herausgegeben von Hans Wagener. Reclam, Stuttgart, 2010. De tekening is een Amerikaanse nieuwjaarskaart uit 1901 met een voorstelling van de emigratie van arme Russische joden naar het rijke Amerika. De rechter- en linkerhelft van de tekening komen in veel opzichten overeen met het eerste respectievelijk tweede deel van de roman. De spreuk onder de Amerikaanse adelaar is afkomstig uit Psalm 17:8: Verberg mij in de schaduw van uw vleugels.

 
 

Job, roman van een eenvoudig man