Gedichten uit de ballingschap


Berthold Viertel

Schrijvers van door de nazi’s verboden en verbrande boeken krijgen gewoonlijk nooit meer de aandacht die ze verdienen. Dat geldt onder anderen voor de Oostenrijker Berthold Viertel (1885-1953). Hij werd vooral bekend als scenarioschrijver, regisseur van films en toneelstukken in de Verenigde Staten, waarheen hij in 1928 vrijwillig en in 1940 gedwongen vertrok. Viertel schreef in Amerika ook gedichten, alleen al omdat hij daarin zijn moedertaal kon blijven gebruiken en zijn ervaringen in ballingschap kon verwerken. Emigranten waren voor hem mislukte, gebroken existenties, die in ballingschap vergeefs ouder worden, beroofd van een organische afsluiting van hun leven, al werden ze niet letterlijk omgebracht. In deze kleine bloemlezing heb ik gedichten gekozen uit Viertels bundels Fürchte dich nicht (“Wees niet bang”, 1941) en Der Lebenslauf (“De levensloop”, 1946). De oorspronkelijke tekst is ontleend aan Berthold Viertel, Daß ich in dieser Sprache schreibe; Gesammelte Gedichte, herausgegeben von Günther Fetzer, Carl Hanser Verlag, München-Wenen, 1981.

Op de foto van links naar rechts: Berthold Viertel, Albert Einstein, Charles Chaplin en Lion Feuchtwanger. New York, 1934.

Gedichten uit de ballingschap