Dissonanten



Ferdinand von Saar



Ferdinand von Saar schreef zijn novelle Dissonanzen in 1901. De titel heeft geen betrekking op muziek, maar op meningsverschillen over een belangrijk onderwerp in het Oostenrijk-Hongarije van omstreeks de eeuwwisseling: het sociale vraagstuk. En meer in het bijzonder de culturele verheffing van de arbeidersklasse. Temidden van een gezelschap genodigden op een slot gaan twee intellectuelen met elkaar in discussie: een sociaaldemocratische geleerde die de nieuwe tijd en een conservatieve graaf die de oude tijd vertegenwoordigt. De geleerde propageert de culturele verheffing van de arbeiders, terwijl de graaf daar weinig in ziet. Veel respect is er niet, want ze noemen elkaar in stilte “moderne ezel” en “aristocratisch leeghoofd”. De schrijver kiest niet duidelijk partij. Hij moet dergelijke discussies zelf hebben meegemaakt, want hij woonde lange tijd op een vergelijkbaar slot in Moravië, als gast van zijn beschermvrouw, die er eveneens een salon op nahield.

Afbeelding: Arbeidersjeugd: Kennis is macht! Ansichtkaart uit 1905 van de Duitse sociaaldemocratie.


Dissonanten