De familie Worel



Ferdinand von Saar

De familie Worel uit 1906 is een van de laatste novellen van Ferdinand von Saar. De novelle speelt in het Oostenrijk-Hongarije van rond de eeuwwisseling, een burgerlijke maatschappij met aan de ene kant nog feodale instanties en aan de andere kant al socialistische organisaties. Graaf Erwin – die ook voorkomt in de novelle Dissonanten is binnen zijn klasse sociaal mobiel: hij wordt officier in het leger, neemt deel aan een militair avontuur en kiest uiteindelijk voor de diplomatie. Zijn knecht Worel stijgt en daalt met zijn gezin op de maatschappelijke ladder. Hoewel hij als knecht van de graaf zeer gewaardeerd wordt en een goed leven heeft, droomt hij van een onafhankelijk bestaan als geschoold handwerker, maar wordt uiteindelijk een armoedige fabrieksarbeider. Met twee van zijn kinderen loopt het nog slechter af: zijn oudste zoon vervalt tot een bestaan als landloper en zijn dochter met socialistische sympathieën wordt bij een actie van arbeiders neergeschoten. Alleen Worels jongste zoon is in de ogen van de graaf misschien “de mens van de toekomst”.

Foto: Friedrich Eduard Bilz, Das Volk im heutigen Staat – das Volk im Zukunftsstaat. uit Der Zukunftsstaat. Staatseinrichtung im Jahre 2000. Neue Weltanschauung. Jedermann wird ein glückliches und sorgenfreies Dasein gesichert. (“Het volk in de huidige staat – het volk in de staat van de toekomst. Staatsinrichting in het jaar 2000. Nieuwe wereldbeschouwing. Iedereen is verzekerd van een gelukkig en onbezorgd bestaan”). (1 mei 1904).


De familie Worel